Đường sắt chuyển hướng vận tải hàng hóa để giảm lỗ cho tàu chở khách

Càng ngày các phương thức vận tải hàng không, đường bộ cải tiến và phát triển đã làm giảm phân khúc đường sắt. Do vậy, ngành đường sắt phải chuyển hướng từ vận tải hành khách sang hàng hóa.

 Ngành đường sắt chuyển hướng sang ưu tiên vận chuyển hàng hóa nhằm đem lại doanh thu trước ảnh hưởng của dịch COVID-19 đến lượng khách đi tàu giảm sâu. (Ảnh: CTV/Vietnam+) 
Trong bối cảnh dịch COVID-19, Tổng công ty Đường sắt VN (VNR) buộc phải chuyển hướng sang sống nhờ vận tải hàng hóa, vốn đem đến nguồn thu trợ lực cho doanh nghiệp để có thể vượt qua khó khăn đại dịch.

Vận tải hàng hóa là chủ lực

Những tháng gần đây, trong khi dịch COVID-19 bùng phát phức tạp, lưu thông hàng hóa khó khăn, ngành đường sắt vẫn tổ chức thành công các chuyến tàu chuyên container từ ga Yên Viên chạy thẳng sang Bỉ.

Ngoài các đoàn tàu này, đường sắt Việt Nam vẫn duy trì ổn định chạy tàu hàng liên vận quá cảnh Trung Quốc đi các nước Trung Á, châu Âu như Kazakhstan, Nga, Ba Lan, Đức…

Ông Trần Thế Hùng, Tổng giám đốc Công ty cổ phần Vận tải và Thương mại Đường sắt (RATRACO) - doanh nghiệp tổ chức tàu đi châu Âu cho biết đơn vị này đang làm việc với các đối tác để thời khắc tới có thể tổ chức các đoàn tàu chuyên tuyến đến các điểm đến mới như Tây An, Hạ Môn... (Trung Quốc), từ đó hàng hóa có thể đi tiếp đến các điểm đích ở châu Âu.

“Việc kết nối với đường sắt châu Âu thông qua đường sắt Trung Hoa giúp cho hàng hóa hai chiều xuất nhập khẩu lưu thông tốt hơn, nhất là hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam. Trước đây, các doanh nghiệp chỉ có thể đi đường biển rất lâu, nay họ có thêm đường sắt với thời khắc ngắn hơn, giá cước cũng hợp lý, thuận lợi hơn cho vận chuyển hàng xuất khẩu,” ông Hùng nói.

Hơn nữa, theo ông Hùng, những chuyến tàu này cũng đóng góp thêm phần thúc đẩy hợp tác và ký kết kinh tế, Thương mại quốc tế cũng tương tự tiếp tục xây dựng chuỗi dịch vụ đáp ứng vận tải liên vận thế giới ngày càng bền vững lâu dài và cạnh tranh hơn.

[Đường sắt khai trương đoàn tàu container đầu tiên từ Việt Nam sang Bỉ]

Thống kê của VNR cho thấy thêm sản lượng hàng hóa liên vận quốc tế đường sắt từ đầu năm đến lúc này tăng vọt. Hàng liên vận xuất nhập khẩu nói chung qua cửa khẩu ga Đồng Đăng, ga Lào Cai tăng hơn 40% so với cùng kỳ 2020. Riêng hàng xuất đi Nga và châu Âu, chín tháng năm 2021 đạt khoảng 1.800 TEU. Hàng hóa chủ yếu là hàng điện tử từ Hải Phòng, Bắc Ninh, Thái Nguyên; hàng da giầy, dệt may từ miền trung bộ, miền Nam.

“Vận tải hàng hóa tăng trưởng là tác dụng từ các phương án chuyển dịch cơ cấu vận tải, tập trung thúc đẩy vận tải hàng hóa, xác minh vận tải hàng hóa là trung tâm từ năm 2019 nhờ các chính sách như điều chỉnh giá cước linh hoạt; hệ thống quản trị vận tải hàng hóa qua mạng; mở rộng nguồn hàng; đẩy mạnh vận tải hàng hóa liên vận tới các thị trường...,” ông Vũ Anh Minh, Chủ tịch Hội đồng thành viên VNR đưa ra đánh giá và nhận định.

Thực tế, năm 2019, đường sắt đã mở tuyến hàng hóa liên vận quốc tế (thông qua Trung Quốc sang Thị Trường châu Âu tập trung vào tàu hàng container) và tàu chạy qua biên giới (nước ta-China). Sản lượng hàng hóa của các tuyến này chiếm khoảng 20% lượng hàng hóa của ngành đường sắt và thời điểm tới sẽ tập trung đẩy mạnh.

VNR làm việc với các đơn vị vận chuyển phát hành nhanh như Tổng công ty Bưu điện Việt Nam (Vietnam Post), Tập đoàn Công nghiệp-Viễn thông Quân đội (Viettel) mở tuyến từ 72 giờ xuống 40 giờ từ Hà Nội vào Thành phố Hồ Chí Minh.

“Sản lượng doanh thu vận tải hàng hóa đến thời điểm này đã chiếm lĩnh trên 50% tổng doanh số của cả 2019 (chỉ đạt 30%). Nếu tình trạng dịch bệnh lây lan COVID-19 được kiểm soát ổn định, vận tải đường sắt sẽ phát triển vì hàng hóa vẫn tiếp tục tăng nhờ dịch vụ tốt hơn. Ngành đường sắt sẽ tập trung sâu xa sản lượng hàng hóa, ưu tiên chạy tàu hàng vì khách hàng ổn định, số lượng lớn," ông Minh cho hay.

Sẽ đầu tư nhiều tuyến đường sắt vươn tới cảng biển

Theo ông Minh, vận tải du khách giảm 10-15% do ảnh hưởng của dịch COVID-19 thì Phần Trăm vận tải hàng hóa từng bước tăng để bù đắp vào vận tải hành khác...

mặc dù vậy, người đứng đầu VNR cũng thừa nhận rào cản lớn nhất đối với vận tải hành hóa chính là cơ sở hạ tầng đường sắt nên Nhà nước cần “rót vốn” đầu tư vào các hạng mục cải sinh, cải tạo, xây dựng mới bãi hàng, kho hàng tại các ga xếp dỡ hàng hóa hết sức quan trọng để tăng kỹ năng xếp dỡ thông qua…

[Đến năm 2030, quy hoạch 9 tuyến đường sắt mới, tổng chiều dài 2.362km]

“Càng ngày các phương thức vận tải hàng không, đường bộ phát triển đã làm giảm phân khúc đường sắt. Những lĩnh vực này hạ tầng được đầu tư và cải tiến và phát triển tiếp cận công nghệ thế giới trong khi hạ tầng đường sắt vẫn lạc hậu từ hàng nghìn năm. Do vậy, VNR phải chuyển hướng từ vận tải du khách sang hàng hóa,” ông Minh chia sẻ.
Hiện nay rào cản lớn nhất đối với vận tải hành hóa chính là cơ sở hạ tầng đường sắt. (Ảnh: CTV/Vietnam+)
Tại quyết định phê duyệt quy hoạch mạng lưới đường sắt thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 của Chính phủ đã khẳng định mục tiêu ưu tiên xây dựng 1 số ít tuyến đường sắt kết nối cảng biển cửa ngõ quốc tế đặc biệt nơi Hải Phòng và Bà Rịa-Vũng Tàu, Cái Mép-Thị Vải; kết nối Thành phố TP HCM với Cần Thơ, kết nối thế giới với Trung Quốc, Lào và Campuchia cân xứng với các hiệp định vận tải quốc tế và đồng bộ với tiến độ đầu tư của các nước trong nơi.

Ngoài ra, quy hoạch cũng bao gòm các tuyến nhánh, nhánh đường sắt chuyên dùng kết nối đến các đầu mối giao thông như đô thị, cảng biển, cảng thủy nội địa, trung tâm logistics, cảng hàng không...

Theo tính toán của Bộ Giao thông Vận tải, tổng nhu cầu vốn đến năm 2030 để phát triển kết cấu hạ tầng đường sắt khoảng 240.000 tỷ đồng được huy động từ nguồn vốn ngân sách Nhà nước, vốn ngoài ngân sách và các nguồn vốn hợp pháp khác./.

 

Việt Hùng (Vietnam+)

 ________________________________

>>> Nguồn: Đường sắt chuyển "hệ" vận chuyển hàng hóa để bù lỗ cho tàu khách